Theo công bố của nhà máy eishiro kawara tải trọng uốn của ngói eishiro ≥1.500N. vậy Tải trọng uốn ngói Eishiro ≥1.500N là gì? Đây là thông số liên quan trực tiếp đến khả năng chịu lực của viên ngói, nhưng cũng là thông số rất dễ bị hiểu sai.
Nhiều người nhìn thấy 1.500N rồi quy đổi ra khoảng 150kg và cho rằng một viên ngói có thể chịu được tải trọng 150kg trong thực tế. Cách hiểu này không chính xác.Muốn hiểu đúng con số 1.500N, trước hết cần phân biệt giữa tải trọng phá hủy khi uốn trong phép thử và tải trọng được phép tác động lên viên ngói khi sử dụng thực tế.
Tải trọng uốn ≥1.500N của ngói Eishiro nghĩa là gì?
Tải trọng uốn là chỉ tiêu dùng để đánh giá khả năng chịu lực của viên ngói khi mẫu được tác động lực theo phương pháp thử quy định.
Với nhiều dòng ngói Eishiro, thông số kỹ thuật công bố có mức tải trọng uốn từ 1.500N trở lên.Chữ N là Newton, đơn vị đo lực. Vì vậy, 1.500N trước hết phải được hiểu là một giá trị lực trong phép thử, chứ không phải khối lượng của vật đặt lên viên ngói.
Trong phép thử, viên ngói được đặt trên các vị trí đỡ theo điều kiện quy định và chịu tác động của lực gây uốn. Giá trị lực tại thời điểm mẫu đạt đến trạng thái phá hủy được dùng để xác định chỉ tiêu này.Do đó, cách diễn đạt kỹ thuật phù hợp là:Tải trọng phá hủy khi uốn của ngói đạt ≥1.500N.Đây là cách hiểu sát với bản chất của thông số hơn nhiều so với việc nói đơn giản rằng “ngói chịu được 1.500N”.
1.500N có tương đương 150kg không?
Nếu chỉ xét về mặt quy đổi lực, 1.500N tương đương khoảng 153kgf trong điều kiện trọng trường tiêu chuẩn.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa một viên ngói Eishiro được phép chịu 153kg trong điều kiện sử dụng thực tế.Đây là hai khái niệm khác nhau.
Một bên là lực tác động trong phép thử.Một bên là tải trọng sử dụng thực tế trên mái.Khi một người đứng lên mái, lực không chỉ phụ thuộc vào trọng lượng cơ thể. Nó còn phụ thuộc vào vị trí đặt chân, diện tích tiếp xúc, cách lực truyền xuống điểm đỡ, khoảng cách giữa các điểm đỡ, tình trạng viên ngói và kết cấu bên dưới.
Vì vậy, không thể lấy con số 1.500N chia cho gia tốc trọng trường rồi kết luận:“Ngói Eishiro chịu được 150kg.”Đây là cách quy đổi dễ gây hiểu nhầm về khả năng sử dụng thực tế của sản phẩm.
Tải trọng phá hủy khi uốn khác tải trọng sử dụng như thế nào?
Điểm quan trọng nhất nằm ở chữ “phá hủy”.
Tải trọng phá hủy khi uốn là giá trị được xác định thông qua một phép thử cơ học. Nó cho biết mẫu thử có thể chịu được mức lực như thế nào trước khi đạt đến trạng thái phá hủy theo điều kiện thử.
Trong khi đó, tải trọng sử dụng là mức tải mà một sản phẩm có thể làm việc an toàn trong điều kiện sử dụng cụ thể.Hai giá trị này không thể mặc nhiên coi là một.
Ví dụ, nếu một viên ngói có tải trọng phá hủy khi uốn ≥1.500N thì không có nghĩa người thi công được phép đặt tải 1.500N lên viên ngói trong quá trình lợp mái.
Càng không thể lấy con số này làm căn cứ để cho người đứng trực tiếp lên viên ngói.Thông số kỹ thuật đang trả lời câu hỏi:
“Mẫu ngói thể hiện khả năng chịu lực uốn như thế nào trong phép thử?”Nó không trực tiếp trả lời câu hỏi:“Một người hoặc một vật được phép đặt bao nhiêu kg lên viên ngói khi sử dụng?”
Vì sao cùng một lực nhưng thực tế có thể khác nhau?
Lực tác động lên viên ngói trong thực tế không phải lúc nào cũng giống điều kiện của phép thử.
Ví dụ, một lực tác động ở khu vực gần điểm đỡ có thể tạo ra trạng thái khác với lực tác động ở giữa khoảng vượt. Lực phân bố trên diện tích rộng cũng khác với lực tập trung vào một diện tích rất nhỏ.
Đối với mái ngói, viên ngói còn được lợp trên hệ kết cấu bên dưới. Cách bố trí li tô, vị trí tựa, khoảng cách các điểm đỡ và phương pháp thi công đều ảnh hưởng đến cách lực được truyền xuống hệ mái.
Chính vì vậy, không nên lấy một thông số thử nghiệm của viên ngói rồi áp dụng trực tiếp như một giới hạn tải trọng cho mọi tình huống trên mái.
Có thể dùng tải trọng uốn để đánh giá độ bền ngói không?
Có, nhưng chỉ trong phạm vi của chỉ tiêu này.
Tải trọng uốn là một thông số cơ học quan trọng giúp đánh giá khả năng chịu lực của viên ngói trong phép thử.
Nếu một sản phẩm đạt yêu cầu về tải trọng uốn theo tiêu chuẩn áp dụng, đó là một cơ sở kỹ thuật để đánh giá đặc tính cơ học của sản phẩm.
Tuy nhiên, không nên chỉ nhìn vào con số 1.500N rồi kết luận toàn bộ chất lượng của viên ngói.
Một viên ngói còn có nhiều đặc tính kỹ thuật khác. Tùy từng sản phẩm và tiêu chuẩn áp dụng, việc đánh giá có thể liên quan đến kích thước, độ hút nước, độ chính xác hình học, khả năng chống chịu môi trường và các chỉ tiêu khác.
Vì vậy, tải trọng uốn là một chỉ tiêu để đọc và đánh giá sản phẩm, không phải toàn bộ câu chuyện về chất lượng ngói.
Tải trọng uốn của viên ngói có phải khả năng chịu tải của cả mái?
Không.Đây là hai vấn đề cần tách riêng.Tải trọng uốn của ngói liên quan đến khả năng chịu lực của bản thân viên ngói trong phép thử.
Khả năng chịu tải của mái liên quan đến toàn bộ hệ kết cấu và các tải trọng tác động lên công trình.Một mái ngói gồm nhiều bộ phận liên kết với nhau. Ngoài lớp ngói còn có hệ khung mái, các thanh đỡ, li tô, liên kết và những cấu kiện khác.
Khi tính toán kết cấu, kỹ sư phải xem xét tải trọng của hệ mái cũng như các tải trọng tác động lên công trình theo điều kiện thiết kế.Do đó, không thể lấy 1.500N làm tải trọng thiết kế cho cả hệ mái.Ngược lại, việc hệ khung mái được thiết kế đủ khả năng chịu tải cũng không thay thế cho việc đánh giá chất lượng và khả năng chịu lực của từng viên ngói.
Có nên đứng trực tiếp lên ngói chỉ vì thông số ≥1.500N?
Không nên.Thông số tải trọng uốn không phải là hướng dẫn cho phép người thi công đứng lên viên ngói.Trong thực tế thi công, lực từ người có thể tập trung vào một khu vực rất nhỏ. Nếu đặt chân không đúng vị trí, lực có thể tạo ra trạng thái bất lợi cho viên ngói hoặc gây hư hỏng cục bộ.
Đặc biệt, viên ngói trên mái đang thi công có thể chưa ở trạng thái giống điều kiện thử nghiệm trong phòng thí nghiệm.Vì vậy, việc di chuyển trên mái cần thực hiện theo biện pháp thi công phù hợp, tận dụng các vị trí kết cấu chịu lực và tuân thủ hướng dẫn kỹ thuật của nhà sản xuất cũng như đơn vị thi công.Không nên lấy con số ≥1.500N làm “giấy phép” để đi lại trực tiếp trên bề mặt ngói.
Nên đọc thông số ≥1.500N như thế nào cho đúng?
Có thể hiểu ngắn gọn như sau:≥1.500N là chỉ tiêu về tải trọng phá hủy khi uốn của mẫu ngói trong điều kiện thử nghiệm quy định.
Nó cho biết khả năng chịu lực uốn của viên ngói trong phép thử.Nhưng không nên diễn giải thành:“Một viên ngói chịu được 150kg.”Cũng không nên diễn giải thành:“Có thể đặt vật nặng 150kg lên ngói.”Và càng không nên dùng con số này để xác định khả năng chịu tải của toàn bộ hệ mái.